زکريا
![]()
تابلويي از دومنيکو گيرلاندايو به نام زکريا و فرشته.
زَکَريا به معني « پروردگار به ياد آورد» است. زکريا از نوادگان ابيا بود که در دوران پادشاهي هيروديس ، از کاهنان معبد سليمان در اورشليم بود. مسيحيان و مسلمانان معتقد به پيامبري زکريا هستند امّا يهوديان پيامبري او را انکار مي کنند. نام زکريا در انجيل لوقا و انجيل هاي غنوصي و نيز در سوره مريم و آل عمران در قرآن ذکر شده است.
زندگي زکريا
زکريا خواهر زاده? همسرش، مريم دختر عمران را تحت کفالت گرفت. بنا به روايت قرآن، بر سر کفالت مريم بين کاهنان نزاع شد و قلمها را بر آب افکندند. قلم زکريا بر آب ماند و قلم ديگر کاهنان به زير آب فرو رفت. زکريا خانه اي در بلندترين جاي معبد، براي مريم ساخت و همواره او را تحت نظر داشت. بنا بر قرآن، يک بار وقتي زکريا بر محراب عبادت مريم وارد شد نزد او ميوه هايي به غيرفصل يافت و چون مي دانست که کسي براي مريم ميوه نمي آورد، گمان کرد که اين ميوهها ميوههاي دنيايي نيستند. هر چقدر تفحص کرد، نتوانست بفهمد اين ميوه ها از کجاست. وقتي از مريم پرسيد اين ها از کجا براي تو آمده است، مريم پاسخ گفت: « اين از رحمت پروردگار من است، او به هر کس که بخواهد بي حساب روزي مي بخشد»
بر اساس روايت انجيل، زکريا با زني از نسل هارون به نام اليزابت يا اليصابات ازدواج کرد. همسر زکرِيا نازاي بود و زکريا که خود از نودسالگي گذشته بود، به عموزادههايش در معبد سليمان اعتماد نداشت. طبق روايات، يک بار وقتي نوبت زکريا بود که وارد قدس شده در آن جا خدمت کند، او نزد خداوند دعا کرد تا خداوند به وي جانشيني شايسته عطا کند که وارث او و خاندان يعقوب باشد. مسلمانان و مسيحيان، اعتقاد دارند، که جبرئيل فرشته ي وحي، بر او نازل شده، او را به فرزندي به اسم يحيي بشارت داد و به نشانه? اين بشارت، زکريا تا سه روز نميتوانست سخن بگويد. زکريا از محراب عبادت خارج شد و نزد قوم خود آمد و به آنان فهماند که روز و شب تسبيح بگويند. بر اساس انجيل لوقا، وقتي خواستند فرزندش را به اسم خود او زکريا نام نهند، تختهاي خواست و روي آن اسم يحيي را نوشت که اسمي بيسابقه بود.
بر اساس انجيل برنابا و برخي روايات اسلامي، زکريا در حادثه? قتل يحيي تعميد دهنده به فرمان هرود کشته شد.
زکريا در قرآن
نام زکريا 7 بار در قرآن آمده است.
به خصوص در سوره مريم(19) در مورد زکرياي نبي و تولد فرزندش يحيي نبي چنين آمده است:
[اين] يادى از رحمت پروردگار تو [در باره] بندهاش زکرياست. (2) آن گاه که [زکريا] پروردگارش را آهسته ندا کرد. (3) گفت: «پروردگارا، من استخوانم سست گرديده و [موى] سرم از پيرى سپيد گشته، و- اى پروردگار من- هرگز در دعاى تو نااميد نبودهام.» (4) و من پس از خويشتن از بستگانم بيمناکم و زنم نازاست، پس از جانب خود ولىّ [و جانشينى] به من ببخش، (5) که از من ارث برد و از خاندان يعقوب [نيز] ارث برد، و او را- اى پروردگار من- پسنديده گردان. (6) اى زکريا، ما تو را به پسرى- که نامش يحيى است- مژده مىدهيم، که قبلًا همنامى براى او قرار ندادهايم. (7) گفت: «پروردگارا، چگونه مرا پسرى خواهد بود و حال آنکه زنم نازاست و من از سالخوردگى ناتوان شدهام؟» (8) [فرشته] گفت: « [فرمان] چنين است. پروردگار تو گفته که اين [کار] بر من آسان است، و تو را در حالى که چيزى نبودى قبلًا آفريدهام.» (9) گفت: «پروردگارا، نشانهاى براى من قرار ده» فرمود: «نشانه تو اين است که سه شبانه [روز] با اينکه سالمى با مردم سخن نمىگويى.» (10) پس، از محراب بر قوم خويش درآمد و ايشان را آگاه گردانيد که روز و شب به نيايش بپردازيد. (11) اى يحيى، کتاب [خدا] را به جد و جهد بگير، و از کودکى به او نبوّت داديم. (12) و [نيز] از جانب خود، مهربانى و پاکى [به او داديم] و تقواپيشه بود. (13) و با پدر و مادر خود نيک رفتار بود و زورگويى نافرمان نبود. (14) و درود بر او، روزى که زاده شد و روزى که مىميرد و روزى که زنده برانگيخته مىشود. (15)