- چار منار (Char Minar) چهار منار عمارتي مربع شكل با ارتفاع 26 و عرض 20 متر قديمي ترين بناي تاريخی شهر حيدرآباد است كه در سال 1006 قمري ( 1591 ميلادي ) به دستور محمد قلی قطب شاه بنا گرديده است . اين بنای عظيم تاريخی دارای چهار مناره و چهار دروازه بزرگ مي باشد و هر يك از دروازهها به يك خيابان منتهي مي شود و بنای اوليه شهر حيدرآباد بر مبنای چهار منار نهاده شده است . اين اثر تاريخي كه به عنوان سمبل شهر حيدرآباد شناخته میشود آميزهای از فرهنگ اسلامي ايرانیاست و سبك معماری آن مانند معماري شهر اصفهان میباشد و در قسمت داخلی آن مابين هر يك از ستون ها نام حضرت رسول و علی در كنار هم نوشته شده است. اين بنای دو طبقه در زمان قطب شاهيان به عنوان مدرسه علوم دينی استفاده میشد
- موزه سالار جنگ (Salar Jung Museum) سومین موزه بزرگ در هند است که در آن اشیای قدیمی از سراسر جهان گرد آورده شده که نمادی از تمدنهای گوناگون در جهان است. نواب میر یوسف علی خان مشهور به سالار جنگ (1889-1949م) که در گذشتهها در سمت وزیر بزرگ در حیدر آباد کار میکرد در 35 سال قسمت عمدهٔ دارایی خود را برای گردآوری این اشیای قدیمی صرف کرد. در این موزه اوراق دست نوشته به زبان فارسی دری وجود دارد. زبان فارسی در سده های 16 در هند کاربرد داشته و شاهانگورکانی و قطب شاهیان به ترویج آن پرداخته بودند.
- مكه مسجد (Mecca Masjid ) يكی از معروف ترين مساجد و بزرگترين مسجد جنوب هند است كه در سمت جنوب غربي چهار منار واقع شده است. بنای اين مسجد در سال 1027 هجری قمری/1617 ميلادی به دستور سلطان محمد قطب شاه آغاز و در زمان ابوالحسن قطب شاه پايان يافت. صحن اين مسجد حدود 7500 متر مربع است و در ابتدای در ورودی آن حوض بزرگی قرار دارد. نمای بيرونی مسجد از 5 قوس محرابی شكل و نمای داخلي آن 15 قوس محرابی دارد. دو مناره بلند در دو گوشه جلوی بنا و يك ساعت آفتابی از ديگر مشخصه های اين مسجد است. سلطان محمد اين مسجد را «بيت العتيق» نام نهاد و هنگامی كه حيدرآباد به دست سلطان اورنگ زيب سقوط كرد، وی نام آن را به «مكه مسجد» تغيير داد. علت اين تغيير نام آن است كه در هنگام ساخت مسجد مقداری از خاك مقدس مكه در بنای آن بكار برده شده است . معروف است براي قرار دادن سنگ بنای اين مسجد سلطان محمد دستور داد هر كسی كه از نوجوانی نماز يوميهاش قضا نشده است حاضر شود. تنها دو نفر حاضر شدند و قسم شرعی ياد كردند كه هيچ يك از نمازهای آنها قضا نشده است. سپس خود سلطان محمد قسم ياد كرد كه نه تنها از سن 12 سالگی نماز واجبش قضا نشده بلكه نماز های تهجد وی نيز ترك نگرديده است. لذا او به اتفاق دو نفر ديگر سنگ بنای مسجد را نهاده و كار ساختمان آن آغاز گرديد.
![]()
قلعه گلکنده در شهر حیدرآبادهند
- قلعه گلکنده که در زمان سلسله كاكاتيا در سال 538 هجري قمري تاسيس و در زمان قطب شاهيان به عنوان پايتخت برگزيده شد داراي بناها ، برج ها و استحكامات زيبا و هشت دروازه میباشد. بقاياي اين قلعه هنوز هم بر فراز تپه اي واقع در منطقه گلكندا در جنوب غربي حيدرآباد ، مهمترين مركز توريستي شهر به شمار میرود. قلعه گلكندا با اصول مهندسي برگرفته از سبك معماري ايران و هند احداث گرديده و داراي جايگاه هاي حفاظتي و ديده باني در بالاي ديوارهي بلند اين قلعه مي باشد . قلعه گلكنده داراي چند دروازه اصلي و راه هاي ورودي و خروجي مخفي متعددي است كه هر چند تخريب گرديده ولی هنوز جذابيت هاي خود را براي گردشگران از دست نداده است . [
- هفت گنبدان قطب شاهی مجموعه اي از 92 بناي تاريخي (شامل مساجد ، مقابر ، حمام و ديگر ابنيه تاريخی) است كه مقابر پادشاهان سلسله قطب شاهي در آن قرار دارد . از جمله اين مقابر مقبره محمد قلي قطب شاه ، سلطان قلي ، جمشيد قلی، ابراهيم قلي و عبداله قطب شاه مي باشد . اين مجموعه كه در نزديكي قلعه گلكنده قرار دارد به اعتراف باستان شناسان يكي از مجموعه هاي بي نظير تاريخي است كه در صورت مرمت و بازسازي مي تواند با بناهاي تاريخي مهم هند و جهان در جذب گردشگران رقابت كند اما متاسفانه طي سال هاي متمادي مورد بي توجهي قرار گرفته و در حال حاضر از وضعيت مناسبي برخوردار نيست.
- پادشاهی عاشورخانه در زمان سلطان ابراهيم قطب شاه يعنی سال 1578 ميلادي سنت برگزاري مراسم اربعين حضرت علي و عزاداري اهل تشيع مرسوم گرديد و در اين زمان عاشورخانه های متعددی تاسيس شد كه در آنها مردم در ايام محرم به عزاداري مي پرداختند و يكي از عاشورخانه هاي مهم كه در بخش قديم شهر حيدرآباد میباشد عاشورخانه پادشاهي است . لازم به ذكر است كه تنها در شهر حيدرآباد 11 هزار عاشورخانه وجود داشته كه 5 هزار از آن در دست شيعيان و 6 هزار آن در اختيار اهل سنت بوده است و در حال حاضر تحت نظارت سازمان اوقاف ايالت آندرا پرادش میباشد.
- لاد بازار (Lad Bazar) این بازار که به داشتن جواهرات زیبا و النگوهای رنگین هندی مشهور است.
![]()
قصر چهار محله در شهر حیدرآباد هند
- قصر چهار محله قصر چهار محله كه در اصطلاح اردو به آن « چو محله» مي گويند مجموعهاي از چهار قصر در كنار يكديگر مي باشد كه در زمان ميرعثمان علي خان بنا گرديد . اين مجموعه تاريخي يكي از زيبا ترين بناهاي شهر حيدرآباد مي باشد كه در آن موزه اي از عكسها و لباسهاي متعلق خانواده پادشاهي قرار دارد . [۲۱]
- راموجی فیلم سيتی با توجه به اشتياق بيش از حد مردم هند به صنعت سينما مراكز مختلفي در هند براي توليد محصولات سينمايي بوجود آمده است . يكي از مراكز بزرگ سينمايي كه در فاصله چند كيلومتری جنوب شرقي شهر حيدرآباد قرار دارد شهرك سينمايي راموجي است . اين مجموعه بزرگ سينمايي در سال 1995 توسط راموجی رائو سردبير روزنامه اینالو در زميني به وسعت 200 هكتار تاسيس گرديد . اين شهرك علاوه بر ساخت فيلم هاي مختلف سينمايي و تلويزيوني مركزی برای ارسال امواج 12 كانال تلويزيوني به زبان هاي اردو ، تلگو و هندي ميباشد كه تمام آنها نيز توسط آقاي راموجي مديريت مي شود. علاوه بر آن شهرك راموجي باداشتن باغ ها و بخش هاي مختلف تفريحي و ماكت هاي ديدني ، يكي از مراكز عمده تفريحي مردم شهر حيدرآباد در تمام طول سال میباشد.
- درياچه حسين سگر یا سد حسين سگر (حسين ساغر) كه در حال حاضر درياچه اين سد در ميان شهر حيدرآباد قرار گرفته در زمان محمد قلي قطب شاه توسط حسين شاه ولي از عالمان دربار قطب شاهيان با هدف جمع آوري و استفاده از آب هاي منطقه كوهستاني شمال غرب حيدرآباد ( منطقه بانجاراهيلز و جوبلي هيلز ) طراحي گرديد. در حال حاضر اين درياچه تنها به عنوان محلي براي تفريح مردم شهر مورد استفاده قرار مي گيرد و آب آن به هيچ وجه قابل شرب نيست. در مراسم عيد گانش از اعياد هندوان كه در اوايل شهريور ماه هر سال برگزار مي شود هزاران مجسمه گچي ، سيماني و گلي كوچك و بزرگ در اين درياچه ريخته مي شود كه اين امر موجب آلودگي بيشتر آب آن مي گردد . لازم به ذكر است در سال 1992 مجسمه بزرگ سنگي بودا در وسط اين درياچه نصب گرديد و در اطراف آن مجموعه اي تفريحي براي مراجعين در نظر گرفته شده است .
![]()
مجسمه بودای حیدرآباد در میان درياچه حسين سگر
- مجسمه بودای حیدرآباد که در میان دریا و یا در حقیقت سد حسین سگر سر بلند کرده و با تواضع و فروتنی به آدمیان مینگرد. بوداییان در هند کم نیستند. این مجسمه در همین سالهای اخیر به کوشش یکی از سیاستمداران هندو مذهب حیدر آباد در چاپان ساخته شد و به حيدرآباد آورده شد تا در میان سد حسین سگر که به صورت غیر طبیعی در وسط شهر خوابیده است، نصب گردد؛ اما مجسمه در جریان نصب میان آب افتاد و تا دوسال در آنجا خوابید، تا این که با کوشش زیاد دوباره از آب کشیده شد. مجسمه هیچ درزی برنداشته و دوباره نصب گردید.
- قصر فلك نما که در منطقه شهر قديم در جنوب چهار منار در بالاي تپه اي بلند قرار دارد اين قصر در سال 1850 ميلادی توسط اقبالالدوله نخست وزير مير محبوب علي شاه نظام ششم سلطنت آصف جاهی جهت اقامت شخصي وي بنا گرديد اما در روز افتتاح اين قصر، بناي مذكور نظر شاه را جلب نموده و وي دستور خريداری آن را صادر مینمايد . اين قصر دارای 300 اتاق بزرگ و سالن های مختلف است.
__________________