مفهوم شهرنشيني:
در جغرافياي شهري، از مفهوم شهرنشيني، تاكانون سه مورد زير بيشتر مورد توجه بوده است:

1-تفسير جمعيت‌ شناختي؛ در تفسير جمعيت شناختي، مفهوم شهرنشيني بررسي فرايندي است كه در آن سهم تمركز جمعيت يك كشور در حوزه‌هاي شهري افزايش مي‌يابد و حوزه‌هاي روستايي و سكونتگاه‌هاي كم جمعيت به حوزه‌هاي شهري تبديل مي‌شوند.

2-تفسير ساختاري يا اقتصادي؛ فرايندي است كه در آن، فعالين‌هاي كل جمعيت، به ويژه تغييرات به وجود آمده در ساخت اقتصادي به همراه صنعتي شدن، تحت تسلط سيستم اقتصادي، مورد تأكيد قرار مي‌گيرد.

3-تفسير رفتاري؛ اين مفهوم از شهرنشيني، بر اساس آگاهي مردم در طول زمان و الگوهاي رفتاري آنها مطرح مي‌شود و مردم بر اثر اين آگاهي از سكونتگاه‌هاي غير شهري كنه مي‌شوند و در شهرها اقامت مي‌كنند.

از آنچه كه از مفهوم شهرنشيني گفته شد مي‌توان نتيجه گرفت كه شهرنشيني فرايندي است كه در آن تغييراتي در سازمان اجتماعي سكونتگاه‌هاي انساني به وجود مي‌آيد كه حاصل افزايش، تمركز و تراكم جمعيت مي‌باشد. در واقع شهر نشيني فرايندي است كه در آن، تغييرات اجتماعي، نوگرايي و تمركز جمعيت صورت مي‌گيرد.

مفهوم شهرگرايي:
شهرگرايي را مي‌توان از شيوه زندگي ساكنين شهر تشخيص داد. ميزان جمعيت، تراكم جمعيت و نا‌همگني جمعيت در يك حوزه شهري، اثراتي در روابط ميان افراد و افزايش شرايط تفكيك مردم به جا مي‌گذارد كه در نهايت به جدايي گزيني گروه‌هاي مردم در شهر مي‌انجامد.

مي‌توان گفت كه شهرگرايي، با تغيراتي در ارزش‌ها، رسوم اخلاقي، آداب و رسوم و رفتارهاي جمعتي همراه مي‌باشد. اين مفهوم در شهرگرايي، در تحقيقات مربوط به روانشناسي اجتماعي مردم شهر، از اعتبار مهمي برخوردار است.

با توجه به دو مفهوم جدا از هم، شهرنشيني و شهرگرايي، به اين نتيجه مي‌رسيم كه كشوري ممكن است سهم بيشتري از شهرنشيني داشته باشد اما در سطح پاين شهرگراي قرار بگيرد. نمونه كامل اين وضع در شهرهاي بزرگ كشورهاي در حال توسعه ديده مي‌شود. بدينسان كه بخش مهمي از جمعيت كشورهاي در حال توسعه را غالباً مهاجرين روستايي و سكونتگاه‌هاي كم جمعيت تشكيل مي‌دهند. اما با گذشت ساليان دراز ئ زندگي در شهرهاي چند ميليوني، اين مردم هنوز هم به سنتها و فرهنگ روستايي و بومي خود پاي‌بند مانده‌اند.

به طور كلي شهرگرايي در مفهوم وسيع آن، به همه خصيصه‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي شيوه زندگي شهري اطلاق مي‌شود و بر خلاف شهرنشيني، شهرگرايي يك فرايند رشد شهري نمي‌باشد بلكه مرحله نهايي و نتيجه شهرنشيني محسوب مي‌گردد.