كرم جگري يا كرم نجار (Goat moth)
Cossus cossus
(Lep: ossidae)
اين آفت از نظر خسارت كم و بيش زمانند پروانه فري ميباشد. بيشتر در نواحي معتدله سرد و مرطوب انتشار دارد. حشره كامل به رنگ قهوهاي مايل به خاكستري است و عرض آن با بالهاي باز گاهي به 80 ميليمتر ميرسد. لاروهاي جگري رنگ هستند بدين ترتيب كه قسمت پشتي قهوهاي مايل به قرمز و در پهلو زرد پررنگ به نظر ميرسند. (لاروهاي كامل طولشان به 100 ميليمتر هم ميرسد).
از نظر گياهان ميزبان اين آفت به سيب، گلابي، به، گوجه و بسياري از درختان غيرمثمر و جنگلي حمله مينمايد. در اين بين، درختان سيب بيشتر مورد حمله قرار ميگيرند. گفته ميشود كه اين آفت به درختان مسن بيشتر حمله ميكند. رژيم غذايي اين آفت چوبخواري است لاروها از منطقه پوستي، كامبيوم و چوب درختان ميزبان تغذيه ميكنند. اين گونه درختان كه از بين ضعيفها انتخاب ميگردند دچار ضعف بيشتري شده نهايتاً با حمله ساير حشرات چوبخوار نابود ميگردند. برخلاف كرم خراط اين لاروها به ندرت به شاخههاي جوان خسارت وارد ميكنند.
زيستشناسي
زمستان گذراني به صورت لارو در درون تنه درختان و بدون دياپوز اجباري است. هر دو سال يك نسل دارد. لارو پس از تكميل رشد خود براي شفيره شدن خود را به نزديكي سوراخ ورودي ميرساند. لارو با استفاده از ترشحات بزاقي خانه شفيرگي آميخته از خاك و ذرات چوب ساخته و تبديل به شفيره ميشود. دوره شفيرگي 3 تا 4 هفته و حتي گاهي 6 هفته طول ميكشد. ظهور حشرات كامل در اواخر بهار و اوايل تابستان صورت ميگيرد. حشره ماده پس از جفتگيري تخمهماي خود را به صورت دستههاي 15 تا 50 تايي در شكاف پوست تنه درخت قرار ميدهد. حداكثر تعداد تخم از 1400 تا 1900 متغير و به طور متوسط 1000 عدد است. دوره جنيني تخم 14 روز سپس لاروهاي جوان خارج و وارد پوست ميشوند و از قسمتهاي دروني تنه و شاخه تغذيه مينمايند.
مبارزه
1. چون سوراخ خروجي و ورودي لارو حشره يكي است از طريق مبارزه مكانيكي و با فرو بردن يك مفتول سيمي در دخل سوراخ ميتوان لارو را زخمي كرد يا كشت.
2. با توجه به اينكه حشره فقط درختان پير و ضعيف را مورد حمله قرار ميدهد رعايت اصول بهداشت بهترين راه پيشگيري از اين آفت ميباشد.
3. آبیاری و تغذیه مناسب باعث حفظ فشارآوندی مناسب درگیاه می شود ولارو آفت نمی تواند به راحتی به چنین گیاهانی حمله کند