توجه ! این یک نسخه آرشیو شده می باشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمی کنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : نوترینوی خورشیدی
moo2010
04-09-2010, 09:25 PM
http://pnu-club.com/img/daneshnameh_up/5/5d/solar-anim071400.gif
نگاه اجمالی
همان طور که میدانید، خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) «جعبه سیاهی» است که اختر شناسان فقط میتوانند «خروجی» آن را بررسی نمایند. تمام اطلاعات مربوط به خورشید که برای اخترشناسی جدید قابل حصول بوده بر مبنای مطالعه تابشهای مختلفی قرار دارد. که از بیرونی ترین لایههای خورشید منتشر میگردد. هیچ گونه معلوماتی مستقیما از اعماق خورشید به دست نمیآید. اگر بخواهیم اظهار نظر دقیقی به عمل آوریم. باید بگوییم که نظریه ترکیب داخلی خورشید که دوام میزان انرژی آن را در اثر واکنشهای گرما هستهای میداند فقط یک مدل نظری است. آری ، کلمه فقط در این مورد کاملا مناسب نیست.
نوترینو
نوترینو ذرهای است با سرعت زیاد که مستقیما مربوط به واکنشهای گرما-هستهای میگردد. نوترینوها در اثرتبدیل هسته هیدروژن به هلیوم (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B4%DB%8 C+%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C) تشکیل میشوند و بر مبنای عقاید جدید ، منبعی از انرژی میان ستارهایهستند. شار این ذرات و انرژی آنها به درجه حرارت و ماهیت واکنشهای گرما - هستهای بستگی دارند. در حالی که فوتونهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86) تشکیل شده در داخل منظومه شمسی (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%8 7+%D8%B4%D9%85%D8%B3%DB%8C) ، پیش از وارد شدن به فضا حدودا ده بیلیون بار برخورد پیدا میکنند. قدرت نفوذ نوترینو به قدری زیاد است که از تمام توده ماده خورشیدی بدون برخورد به مانعی عبور میکند و به زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86) میرسد. اگر امکان داشت آنها را به دام بیاندازیم میتوانستیم مشاهده نماییم که در داخل خورشید چه میگذرد. در صورتی که نوترینوها فقط بطور مستقیم در خلال برهمکنش با ذرات دیگر (در واکنشهای گرما - هستهای) که نتایج آن قابل ثبت میباشد، بررسی میشوند. چنین اظهار نظری بسیار مشکل میگردد.
نظریه گرما - هستهای
نظریه گرما هستهای به وضوح فرآیندهای تکامل ستارهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%A A+%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87) را توضیح میدهد. و با مشخصات فیزیکی قابل رصد خورشید و ستارگان کاملا مطابقت مینماید. با این وجود این نظریه درست مانند هر مدل نظری دیگر که مربوط به وضعیت داخلی جعبه سیاه (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AC%D8%B9%D8%A8%D9%87+%D8%B3%DB% 8C%D8%A7%D9%87+%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C) است چون بر شواهد غیر مستقیمی تکیه دارد، نمیتواند رضایت بخش باشد. تایید مستقیم اطلاعات ضروری است و چنین تاییدی باید از اطلاعاتی که مستقیما از داخل ستارگان به دست میآید، فراهم گردد. یکی از راههای بدست آوردن چنین اطلاعاتی مشخص شده است. و آن عبارت است از اختر شناسی نوترینویی و یا به طور دقیق نیز یک نجومی نوترینویی.
http://pnu-club.com/img/daneshnameh_up/c/c3/sun-core.gif
واکنش گرما-هستهای در نوترینو
یکی از این گونه واکنشها به وسیله فیزیکدان مشهور آگادمیسین برنو .ام.پونتکرنو (Bruno M.Pontecorvo) پیشنهاد گردید. او خاطر نشان کرد که ایزوتوپ کلر (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D9%84%D8%B1) (37Cl) میتواند یک نوترینو (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%8 6%D9%88) جذب کند و با از دست دادن یک الکترون به یکی از ایزوتوپهای آرگن (37Ar) تبدیل شود. کهردیابی الکترون بوجود آمده دشوار نیست. از این گذشته چون 37Arرادیواکتیو است، مقدار آن بوسیه محصولات حاصل از تجزیهاش قابل اندازه گیری میباشد.
آشکارسازی نوترینوها
اشکال ثبت نوترینوها به وسیله آشکارساز کلر این است که باید شار نوترینو از دیگر پرتوهای کیهانی که میتوانند واکنش هستهای تبدیل کلر به آرگن را آغاز کنند، مجزا شود. این واقعیت انجام گیری در عمق کره زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D8%B1%D9%87+%D8%B2%D9%85%DB% 8C%D9%86) را که نفوذ ذرات کیهانی به داخل آن ممکن نیست، ضروری می سازد. فکر ساختن آشکارساز کلر به وسیله فیزیکدان آمریکایی ریموند دیویس (Ragmond Davis) و همکارش اجرا گردید. دام نوترینو از مخزن عظیمی حاوی 600 تن تتراکلرو اتیلن مایع پاک کننده معمولی تشکیل شده بود و در گودال سنگی معدن هومزتیک نزدیک شهر لید در داکوتای جنوبی کار گذاشته شد.
http://pnu-club.com/img/daneshnameh_up/d/db/neutrino_detectors.jpg
تفاوت تابش الکترومغناطیسی با نوترینوی خورشیدی
تابش الکترومغناطیسی که از خورشید به ما میرسد. واقعا حدود یک میلیون سال پیش از خورشید گسیل شده و باید فاصله داخل خورشید تا سطح آن و بعد تا سطح زمین را پیموده باشد. ولی نوترینوها عملا شرایط خورشید را در لحظه بررسی گزارش میدهند. بنابراین تعجبی ندارد که چرا نتایج مطالعه به وسیله تابش الکترومغناطیسی با نتایج مطالعه به وسیله نوترینو (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%8 6%D9%88) تفاوت دارد.
آیا عدم وجود نوترینوهای خورشید در آزمایش ویدیس به دلیل است که در دوره ما کوره گرما هستهای خورشید است از کار کشیده است؟ برای پاسخ دادن به این سئوال آزمایشهای بیشتری ضرورت دارد. و تجهیزات چنین آزمایشی هم اکنون در حال گسترش میباشد. مسئله دیگری که احتمال نتایج تجربیات دیویس را توضیح میدهد. طبیعت خود نوترینوها (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA+%D9% 86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88) میباشد.
منبع : http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=نوترینوی+خورشیدی&SSOReturnPage=Check&Rand=0 (http://pnu-club.com/redirector.php?url=http%3A%2F%2Fdaneshnameh.roshd. ir%2Fmavara%2Fmavara-index.php%3Fpage%3D%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25AA% 25D8%25B1%25DB%258C%25D9%2586%25D9%2588%25DB%258C% 2B%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25B1%25D8%25B4%25DB%25 8C%25D8%25AF%25DB%258C%26SSOReturnPage%3DCheck%26R and%3D0)
moo2010
04-13-2010, 11:46 PM
مقدمه
خورشید ستارهای است از ستارگان رشته اصلی که 5 میلیارد سال از عمرش میگذرد. این ستاره کروی شکل بوده و عمدتا از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. وسعت این ستاره 1.4 میلیون کیلومتر (870000 مایل) است. جرم این ستاره 7 برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین 750 برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش میچرخند. در هسته خورشید ، جرم توسط واکنشهای هستهای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، میشود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید میگردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفتهاند نیز گرمایشان را از این انرژی میگیرند.
مواد تشکیل دهنده خورشید حالت گازی دارند، بنابراین خورشید محدوده دقیق و معینی نداشته و مواد اطراف آن بتدریج در فضا منتشر میشوند. اما چنین به نظر میرسد که خورشید لبه تیزی داشته باشد، چرا که بیشتر نوری که به زمین میرسد از یک لایه که چند صد کیلومتر ضخامت دارد ساطع میشود. این لایه فوتوسفر نام داشته و به عنوان سطح خورشید شناخته شده است. بالای سطح خورشید ، کروموسفر یا رنگین کره و هاله خورشیدی قرار دارند که با همدیگر جو خورشید را تشکیل میدهند.
مرکز خورشید مانند کورهای هستهای است با دمای 15 میلیون درجه سانتیگراد (27 میلیون درجه فارنهایت) که چگالیاش 160 برابر آب میباشد. تحت چنین شرایطی هستههای اتم هیدروژن باهم ترکیب شده و تبدیل به هستههای هلیووم میشوند. در این حین، 0.7 درصد جرم ترکیب شده ، تبدیل به انرژی میشود. از 590 میلیون تن هیدروژنی که در هر ثانیه در مرکز خورشید ترکیب میشوند، 3.9 میلیون تن به انرژی تبدیل میشود. این سوخت هیدروژنی ، تا 5 میلیارد سال دیگر دوام خواهد داشت. مسیر نامنظم 2 میلیون سال طول میکشد تا انرژی تولید شده در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت نور و گرما تابش کند، سپس بعد از فقط 8 دقیقه ، این انرژی به زمین میرسد.
هنگامی که خورشید منبسط می شود تا تبدیل به یک غول سرخ شود، قطرش حدود 150برابر بزرگتر خواهد شد. گازهای منبسط شده و داغ، رنگ زرد و حرارت خود را از دست داده و قرمز رنگ و سرد خواهند شد. اما بخاطر بزرگتر شدن سطح خورشید،درخشندگی آن 1000برابر افزایش یافته و نور بیشتری ساطع خواهد کرد.
زبانهها و شعلههای خورشیدی
زبانه حلقوی در شکل پایین ، خطوط میدان مغناطیسی ، دو لکه خورشیدی را به هم متصل کرده است. در سال 1973 ، یک زبانه خورشیدی (سمت چپ تصویر) 000/588 کیلومتر (365.000 مایل) از سطح خورشید را پوشاند. اغلب فعالیتهای شدید خورشید در نزدیکی لکههای خورشیدی رخ میدهند. شعلههای خورشیدی ، جرخههایی از انرژی هستند که عمر چند ساعته دارند، این شعلهها هنگامی بوجود میآیند که مقدار زیادی انرژی مغناطیسی بطور ناگهانی آزاد شود. زبانههای خورشیدی ، فوارانهایی از گاز مشتعل هستند که ممکن است صدها هزار کیلومتر در فضا پیش بروند. میدان مغناطیسی خورشید میتواند زبانههای حلقوی را هفتهها در فضا پیش بروند معلق نگاه دارد.
باد خورشیدی
هاله (جو بیرونی) خورشید حاوی ذراتی است که انرژی کافی برای فرار از جاذبه خورشید را دارند. این ذرات بصورت مارپیچی با سرعتی معادل900 کیلومتر (560 مایل) در ثانیه از خورشید دور شده و باد خورشیدی را بوجود میآورند. این ذرات در همان مسیرهای میدان مغناطیسی خورشید حرکت میکنند و از آنجا که دارای بار الکتریکی هستند، منظومه شمسی را پر از جریانات الکتریکی میکنند. ناحیه فعالیتهای خورشیدی ، هلیوسفر (کره خورشیدی) نامیده میشود. باد خورشیدی در هر ثانیه حدود یک میلیون تن هیدروژن حورشید را از بین میبرد. 100000 میلیارد سال طول خواهد کشید تا باد خورشیدی تمام جرم خورشید را در فضای بین سیارهای پخش کند، اما طول عمر طبیعی خورشید فقط 10 میلیارد سال است.
مسیر نامنظم
دو میلیون سال طول می کشد تا انرژی تولید شده
در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت
نورو گرما تابش کند، سپس بعد از فقط 8 دقیقه
این انرژی به زمین می رسد.
چرخهها و لکههای خورشیدی
حرکت وضعی خورشید باعث ایجاد میدان مغناطیسی میشود، مناطق استوایی خورشید سریعتر از مناطق قطبی آن چرخیده و این امر باعث میشود که خطوط میدان مغناطیسی درون خورشید حلقه بزنند. این خطوط در صورت خروج از سطح خورشید ، باعث فعالیتهای خورشیدی نظیر لکههای خورشیدی ، شعلهها و زبانههای خورشیدی میشوند. این فعالیتها ، بخصوص لکههای خورشیدی ، چرخهای 11 ساله دارند.
مرگ خورشید
5 میلیارد سال بعد ، بیشتر هیدروژن موجود در هسته خورشید گداخته شده و صرف تهیه هلیوم خواهد شد. در آن زمان ، جاذبه باعث انقباض هسته شده و فشار ، دمای آنرا افزایش خواهد داد. هیدروژن شروع به سوختن در پوسته اطراف هسته خواهد کرد. انرژی حاصل از این گداخت هستهای در پوسته ، باعث انبساط لایههای خارجی خواهد شد و سیارات عطارد و زهره را ذوب میکند و آنها را در بر میگیرد. انبساط خورشید تا مدار زمین متوقف شده و حرارتش تمام موجودات زنده را از بین میبرد. بعد از آن خورشید تبدیل به یک غول سرخ میشود. سپس ، لایههای خارجی در فضا پخش شده و یک سحابی سیارهای تشکیل خواهند داد. هسته نیز بصورت یک ستاره کوتوله سفید باقی مانده و بتدریج از بین خواهد رفت. پس میتوان گفت که با فرا رسیدن مرگ خورشید ، مرگ زمین و تمام موجودات این سیاره فرا میرسد.
منبع : دانشنامه رشد
moo2010
04-13-2010, 11:49 PM
نگاه اجمالی
احتمالاً جرم ، شعاع درخشندگی خورشید از چند میلیارد سال پیش تغییر محسوسی نکردهاند. ولی سطح خورشید تعداد زیادی پدیدههای زودگذر و متغیر سریع را نشان میدهد. احتمالاً هیچ یک از پدیدههای خورشیدی به اندازه لکهای سیاهی که گاهگاه روی قرص خورشید ظاهر میشوند مورد مطالعه قرار نگرفتهاند. لکهای خورشیدی معمولاً به صورت گروههایی متشکل از دو یا چند لک منفرد ظاهر میشوند که یک پیشرو (در جهت دوران خورشید) اغلب بزرگتر میباشد.
خورشید آنقدر داغ است که نمیتواند سطح جامدی داشته باشد و صفحه زردی که میبینیم در حقیقت بالاترین لایه گاز ملتهب است روی این لایه ، منطقه خنکی از گاز شفاف قرار گرفته است که رنگین سپهر نامیده میشود. عکسی که تحت شرایط دید بسیار خوبی گرفته شده باشد نشان میدهد که سطح خورشید را ظاهری خالدار یا حبابی شکل است. لکههای تیره که لکههای خورشیدی نامیده میشوند حتی در ایام باستان نیز مورد توجه و رصد بودهاند.
لکههای خورشیدی در سطح آتشین خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) مانند حفرههایی به نظر میرسند و در حقیقت مناطقی هستند که دمای آنها حدود 200 درجه سانتیگراد از سطح اطراف آنها کمتر است. با این حساب دمای این مناطق تقریباً 400 درجه سانتیگراد میباشد با وجودی که شئی به این داغی در واقع باید بینهایت روشن و شفاف باشد اما لکههای خورشیدی تنها به این دلیل که از بقیه قسمتهای خورشید خنکتر و کم نورترند تیره و تار به نظر میرسند اگر جدا کردن یکی از لکههای خورشید و بررسی آن امکان پذیر بود این لکهها به روشنی ماه کاملاً جلوه میکرد.
تشکیل لکههای خورشیدی
احتمالا مغناطیس بسیار قوی خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9+%D8% AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF) از داخل خورشید بیرون میجهد و در نقطهای که توده بار مغناطیسی از خورشید خارج و سپس دوباره داخل آن میشود یک جفت لکه ایجاد میگردد. لکههای کوچک در عرض چند ساعت از بین میروند اما لکههای بزرگ میتوانند خیلی بیشتر عمر کنند و طول لکههای کوچک 3000km است در حالیکه بیشتر لکهها تقریباً به بزرگی زمین میباشند و لکههای بسیار بزرگ تا 150000km میرسند.
تأثیر لکههای خورشیدی بر زندگی بشر
لکههای خورشیدی میتوانند در ارتباطات رادیویی دخالت بکنند ذرات الکتریکی بوسیله شرارهها و انفجارهای نزدیک لکهها به فضا پرتاب میشوند. الکتریسیته خورشیدی که در این توفانها به حرکت در میآیند بخش بالایی جو زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AC%D9%88+%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9% 86) را تغییر میدهند در این مواقع ممکن است متوجه محو شدن امواج رادیویی با برد بلند شویم.
بزرگی و طول عمر لکها
بزرگی و طول عمر لکها متغیر است اکثر لکها طول عمر کمتر از یک روز دارند ولی لکهای بزرگتر میتوانند تا 70 روز دوام داشته باشند. هر لک در مرحله اول به صورت یک منفذ کوچک دیده میشود که تقریبا 2000 کیلومتر قطر آن است. این منفذها بزرگتر شده و به سرعت به لکهای کوچکی تبدیل میشوند و معمولا در ظرف یک روز از بین میروند ولی بعضی از لکهای بزرگی که چند برابر از زمین بزرگتر هستند تبدیل میگردند. از مطالعه بیناب لکها میتوان درجه حرارت مؤثر آنها را درحدود 4500 درجه تخمین زد.
نحوه رصد لکههای خورشیدی
ستاره شناسان خورشیدی برای مطالعه این سطح گازی از عکسهایی که با تلسکوپهای مخصوص گرفته شده است استفاده میکنند. عکسهای مزبور غالباً با صافیهای ویژهای تهیه میشوند این صافیهای نوری را که با نوع خاصی از اتم مانند هیدروژن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%9 8%D9%86) یا کلسیم (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D9%84%D8%B3%DB%8C%D9%85) همراه است از آن جدا میکنند. بدین ترتیب امکان انتخاب بخشهای مجزای سطح خورشید برای مطالعه و تحقیق ممکن میشود. سعی نکنید با ذره بین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B0%D8%B1%D9%87+%D8%A8%DB%8C%D9% 86) یا تلسکوپ (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%B E) به خورشید نگاه کنید. با داشتن تلسکوپ سادهای با یک پایه محکم میتوانید بر روی یک صفحه سفید تصویری از خورشید را بدست آورید.
لکههای خورشیدی به شکل لکههای خاکستری رنگ ظاهر میشوند. اگر چندین روز متوالی وضعیت این لکهها را ثبت کنید به زودی خواهیم دید که اندازه و شکل آنها تغییر میکند و خود خورشید هم به آهستگی میچرخد. آن طور که از زمین دیده میشود در نزدیکی استوا تقریبا 26 روز طول میکشد تا لکهها یک دور کامل بزند. حال آنکه این مدت در حوالی قطبها به 40 روز میرسد. این اختلاف در چرخش ثابت میکند که خورشید نمیتواند مانند زمین یک جسم جامد باشد و در صورتی که خورشید جامد بود، همه لکهها همزمان به دور خورشید کشیده میشدند.
ثبت لکههای خورشیدی در 300 سال گذشته نشان داده که تعداد لکهها و تغییرات اندازه آنها در یک دوره تقریبا 11 سال دوام میآورد. در مدت 5 - 6 سال تعداد لکهها پیوسته افزایش مییابد آنگاه در 4 یا 5 سال بعد از تعداد آنها کاسته میشود. در پایان دوره ممکن است تا چندین ماه به هیچ وجه لکهای وجود نداشته باشد تا آنکه دوره جدید فرا برسد. احتمالا تغییرات گسترده نیروی مغناطیسی (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C+%D9% 85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C) خورشید سبب این تحولات و تنوع در تعداد لکهها میشود. شدت میدان یک لک کوچک معمولاً در حدود 100 گوس است. لکهای بزرگتر میتوانند میدانهایی تا 4000 گوس نیز داشته باشند.
وفور و توزیع لکهای خورشیدی
وفور و توزیع لکهای خورشیدی تقریبا تناوبی است. تعداد لکهای خورشیدی مقارن مینیمم فعالیت در اثر تقاطع دو دوره بوجود میآیند. هردوره تازه با تعدادی لک در عرضهای تقریبی 30± درجه شروع میشود. میزان وفور وقتی به حداکثر میرسد که لکها در عرضهای تقریبی 15± درجه ظاهر میگردند. دوره پس از تقریباً 11 سال با چند لک در حوالی 8 ± درجه خاتمه مییابد.
قطبین لکهای خورشید
در یک گروه از لکهای خورشیدی قطبین بزرگترین لک با قطبین لکهای کوچکتر هم علامت یا باعلامت مختلف میباشند.
علامت قطبین لکها در دوره معینی طوری تابع عرض آنهاست که بزرگترین لکها درشمال و جنوب استوا دارای علامت مختلف هستند.
دوره علامت قطبین لکها: علایم قطبین لکها در هر دوره 11 ساله بر عکس دورههای قبلی یا بعدی میباشند. در دوره 1924-1935 لک پیشرو (در مقایسه با جهت دوران خورشید) در نیمکره شمالی علامت منفی داشت و شبیه قطب آهنربایی بود که در روی زمین به طرف جنوب متوجه باشد و لک پسرو دارای قطب مخالف بود.
در همان موقع در نیمکره جنوبی لک پیشرو مثبت و مثل قطب آهنربایی بوده که در روی زمین به طرف شمال میایستند و لک پسرو علامت منفی داشته است. در دوره بعدی 1935- 1946 لکهای شمالی مثل لکهای جنوبی دوره 11 ساله قبلی بودند و برعکس. به این ترتیب دوره مغناطیسی لکهای خورشیدی ، تناوبی در حدود 22 سال دارد. (دو برابر تناوب 11 ساله وفور لکها)
لک خورشیدی و آهنربا: یک جفت لک را که علائم مخالف دارند میتوان به نوکهای یک آهنربای نعلی (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%A2%D9%87%D9%86%D8%B1%D8%A8%D8%A 7) شکل تشبیه نمود که تا شید سپهر ادامه داشته باشند.
منبع : دانشنامه رشد
moo2010
04-13-2010, 11:51 PM
مقدمه
دانشمندان قرن نوزدهم ، خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) را سرچشمه جویباری از ذرات ابر گونهای که در فضای بین سیارات (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87) روان است، میپنداشتند و بر این اعتقاد بودند که پدیدههائی چون فروغهای قطبی و توفانهای مغناطیسی (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AA%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9% 85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C) (که اختلالاتی را در میدان مغناطیس زمین موجب میگردد.) از برخورد ابر گونه مزبور با جو زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AC%D9%88+%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9% 86) پدید میآیند.
نظریات
این نظریه در سال 1900 بوسیله الیور لوچ انگلیسی چاپ و منتشر گردید و حدود سی سال بعد یعنی در سال 1932 جی. بارتلز خاطر نشان ساخت که ارتباطی میان توفانهای مغناطیسی و فعالیت مشعلهای خورشیدی موجود نیست و احتمالاً این پدیده را بایستی با دوره چرخش 27 روزه خورشید مربوط دانست. به گمان بارتلز اختلالات مغناطیسی زمین بر اثر فعالیت مناطقی از خورشید که آنها را مناطق مینامید، ایجاد میگردد.
نتایج حاصله از بررسی دنباله یا گیسوی ستارگان دنبالهدار بر نظریه گسیلش ذرات خورشیدی نیرو بخشید و در سال 1958 ای.ان پارکر ثابت نمود که ذراتی ازتاج خورشیدی جدا گردیده و از هر سو در فضای بین سیارات به حرکت در میآیند و پدیدهای را به نام باد خورشیدی بوجود میآورند. به گمان پارکر ، دمای فوق العاده زیاد تاجهای خورشیدی ، فشارهای زیادی را موجب گردیده و به جریان برونسوی مواد خورشیدی میانجامد.
از آنجائی که هیچ مانع خارجی در سر راه مواد مزبور وجود ندارد. لذا از سرعت جریان آنها کاسته میگردد و به سان گلولهای که در سراشیب غلطان است، همچنان به راه خود ادامه میدهند. منشأ این پدیده همانا تاج خورشیدی است که بسا در سرشت خود همواره در انبساط و پراکنش بوده و برای جایگزینی مواد از دست رفته از لایههای زیرین خویش تغذیه میکند. اما اینکه مکانیسم تغذیه دقیقاً چگونه عمل میکند؟ هنوز به درستی روشن نیست.
نتایج بدست آمده از کاوشهای فضائی (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%B4+%D9%81%D8% B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C) کشورهایی چون اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا (بویژه مارینر2) مداومت باد خورشیدی را ثابت میسازد و با آغاز عصر فضا ، تحقیق در زمینه آشنایی با این مکانیسم با جدیت هر چه تمامتر دنبال میگردد و هر روز بر آگاهی با در مورد شناخت پدیده باد خورشیدی افزوده میشود.
ویژگیهای باد خورشیدی
باد خورشیدی بطور پیوسته و با سرعت بین 200 تا 900 کیلومتر در ثانیه در فضای میان سیارات میوزد (رقم بین 400 تا 500 کیلومتر در ثانیه را میتوان سرعت متوسط بادهای خورشید محسوب داشت) و ذراتی که بوسیله باد خورشیدی حمل میشوند حدود 4 تا 5 روز وقت لازم دارند تا به زمین برسند. باد خورشیدی شامل تعدادی الکترون (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%8 8%D9%86) و پروتون (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%8 6) همراه با مقدار کمی یون های سنگین میباشد.
مهمترین ذرات باد خورشیدی در فاصله خورشید تا زمین را ذرات آلفا (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B0%D8%B1%D9%87+%D8%A2%D9%84%D9% 81%D8%A7) (هسته هلیوم) تشکیل میدهند که حدود 4 تا 5 درصد مجموع ذرات را به خود اختصاص دادهاند. تراکم متوسط این ذرات چیزی حدود در متر مکعب است که این رقم با فاکتوری معادل بیش از صد در تغییر است. (به طور مثال تراکم ذرات مزبور در سطح دریای زمین برابر در متر مکعب می باشد).
دمای پلاسمای باد خورشیدی که بر حسب پراکنش سرعت ذرات بیان میگردد. در نزدیکیهای زمین حدود کلوین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3+%D8% AF%D9%85%D8%A7%DB%8C+%DA%A9%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%8 6) است. با این ترتیب ظاهراً زمین در لفافی از پلاسمای بسیار گداخته و بسیار رقیق پوشیده شده، این وضعیت نشان میدهد که خورشید از جرم خود حدود کیلوگرم در ثانیه میکاهد و آن را به پدیدهای بنامباد خورشیدی مبدل میسازد. با این روند مدتی معادل حدود سال وقت لازم است تا تمام جرم خورشید بر باد رود. جالب اینجاست که این مدت تقریباً 10 بار طولانیتر از مدت زمان آغاز پیدایش و فعالیت خورشید تا زمان حاضر است.
منبع : دانشنامه رشد
moo2010
04-13-2010, 11:52 PM
امواج نوری که از خورشید به زمین می رسند دارای طول موجهایی بین 106 تا 1014 سانتیمتر می باشند که در آنها فقط امواج بین 380 نانومتر (بنفش) و 760 نانومتر (سرخ) قابل رویت است و طیف مرئی را تشکیل می دهد.طیف مرئی خورشید نشان داده شده است : (واحد طول بر حسب نانومتر)
بخار آب موجود در هوا، گرد و غبار و ابرها مقداری از نور خورشسید را جذب ، منعکس و پخش می کند. اُزُن موجود در جو نیز مقداری از نور فرابنفش را که برای انسان و گیاه مضر است جذب می کند. اثر نور بر روی گیاهان را از سه جنبه کمیت و کیفیت و مدت تابش مورد مطالعه قرار می دهند :
کمیت نور : کمیت یا شدت نور عبارتست از مقدار امواج نورانی که در واحد زمان به واحد سطح می رسد و واحد اندازه گیری آن فوت کندل ( Lux7/10=Foot candle) یا لوکس (Lux) می باشد. در بیشتر نقاط ایران شدت نور به اندازه کافی و گاهی چندین برابر بیشتر از نیاز گیاه است. در روزهای آفتابی ، شدت نور اغلب به 10000 فوت کندل می رسد. شدت نور بر روی پاره ای از اعمال گیاهی از جمله فتوسنتز اثر می گذارد.
کیفیت نور : نورهای مختلف کارهای مختلفی در گیاه انجام می دهند، مثلاً گیاه در نور سبز قادر به عمل فتوسنتز نیست در حالیکه نور سرخ و آبی باعث حداکثر عمل فتوسنتز می شوند، یا برای تولید رنگ قرمز در سیب و یا بنفش در بادمجان، نور آبی بنفش لازم است (به همین جهت قسمت زیر کلاهک بادمجان که نور بدان نمی رسد سفید باقی می ماند). اگر روی قسمتی از میوه نارس سیب که هنوز رنگ نگرفته را با موم بپوشانیم (یعنی مانع رسیدن نور به آن قسمت از پوست میوه بشویم) و بر روی موم مطالبی را بنویسیم بطوریکه موم سوراخ دار بشود، پس از یکی دو ماه مطلب نوشته شده، به خط قرمز روی سیب ظاهر خواهد شد. برای گل دادن، گیاهان احتیاج به نور سرخ و فرو سرخ دارند.
3- طول مدت تابش : مقدار نوری که به نقاط کره زمین تابیده می شود به طول مدت تابش و زاویه تابش بستگی دارد. به علت کرویت زمین، نور خورشید در نقاط مختلف و در ساعات مختلف روز با زوایای مختلفی می تابد. یعنی در استوا بصورت عمودی و در قطب ها کاملاً مورب به زمین تابیده می شود. بنابراین نور خورشید بر حسب زوایه تابش خود، فاصله کمتر یا بیشتری را در جو (اتمسفر) طی می کند و از همین روست که میزان انرژی دریافتی زمین در نقاط مختلف و در فصلهای مختلف فرق می کند. طول مدت تابش و به عبارت دیگر نور گاه بر روی رشد و گل دهی تعداد بسیار زیادی از گیاهان اثر مستقیم دارد که در همین بخش مورد بحث قرار خواهد گرفت.
منبع : دانشنامه رشد
moo2010
04-13-2010, 11:53 PM
آیا ستارهها زندهاند؟!
ستاره شناسان ستارهها (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87) را مانند موجودات زنده میدانند که مراحل تولد ، زندگی و مرگ (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%B1%DA%AF+%D8%B3%D8%AA%D8% A7%D8%B1%D9%87) را در طول عمر خود میگذرانند. این مراحل که برای انسان حدود چند ده سال طول میکشد. در مورد ستارهها از چند میلیون تا چند میلیارد سال متغیر است. یک ستاره پس از تولد و گذران عمر ، وارد مرحله مرگ و پایان موجودیت میشود. خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) ما هم که یک ستاره است، از این قاعده مستثنی نیست.
غول سرخ خورشید
ذخایر هیدروژن خورشید به ما این وعده را میدهد که تا حدود 5 میلیارد سال دیگر دغدغهای نداشته باشیم. خورشید تقریبا بصورت امروزی ، ستارهای زرد که به اندازه قرص ماه دیده میشود، خواهد بود. ولی 5 میلیارد سال بعد بیشتر هیدروژن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%9 8%D9%86) موجود درهسته خورشید ، گداخته شده و صرف تهیه هلیوم (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%85) میشود. در آن زمان جاذبه باعث انقباض هسته شده و فشار و دمای آن را افزایش خواهد داد. هیدروژن شروع به سوختن در پوسته اطراف هسته خواهد کرد.
انرژی حاصل از همجوشی هستهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B4%DB%8 C+%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C) در پوسته ، باعث انبساط لایههای خارجی خواهد شد، تا اینکه خورشید تبدیل به یک غول سرخ شود. هلیوم هم به کربن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%86) و اکسیژن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%8 6) تبدیل خواهد شد.
خورشید کوتوله
وقتی خورشید منبسط میشود تا تبدیل به یک غول سرخ شود ، قطرش حدود 150 برابر بزرگتر میشود (بدلیل همین افزایش حجم است که غول نامیده میشود). با افزایش حجم ، دمای سطح خورشید به آرامی کاهش مییابد و گازهای منبسط شده و داغ حرارت خود را از دست میدهند. رنگ خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B7%DB%8C%D9%81+%D8%AE%D9%88%D8% B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF) از زرد به نارنجی و سپس قرمز تغییر میکند. بخاطر بزرگتر شدن سطح خورشید ، درخشندگی آن هزار برابر افزایش یافته و نور بیشتری ساطع میکند.
خورشید مدت 100 میلیون سال را به شکل یک غول سرخ سپری خواهد کرد، سپس لایههای سست بیرونی از آن جدا خواهند شد. سرانجام خورشید به شکل یک کوتوله سفید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%8 7+%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF) باقی مانده و به تدریج از بین خواهد رفت.
زمین سوگوار
در مراحل پایانی عمر خورشید ، هنگامی که این ستاره به غول سرخ تبدیل میشود، از آسمان آبی گرفته تا سایه رنگهای سپیده و شامگاه ، کلیه پدیدههای جوی ، عمیقا تحت تأثیر قرار میگیرند. زمین سرد نمیشود بلکه برعکس افزایش مساحت خورشید ، کاهش دما را جبران میکند و دما از حد معمول هم بسیار فراتر میرود. تمام موجودات زنده از بین میروند و زمین در غم از دست دادن آنها و خورشید به سوگ مینشیند.
با افزایش دما یخ پهنههای قطبی شروع به ذوب شدن میکنند. سطح اقیانوسها بالا میآیند و لایه ضخیمی از ابر ایجاد میکنند که برای مدتی خورشید را پنهان میکند. این ابرها تقابل اقلیمی میان قطبها و استوا را از بین میبرند. نوعی جنگل آمازون داغ و مرطوب سراسر زمین را میپوشاند. سپس جو زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AC%D9%88+%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9% 86) شروع به تبخیر شدن میکند. گیاهان خشک شعلهور میشوند. شعلههای آتش با استفاده از اکسیژن باقیمانده ، همه مواد آلی موجود را مصرف میکند. طبیعتی شبیه به ماه کنونی پدید میآید.
در صخره سنگهای قارهای و اعماق حوزههایی که تبخیر شدهاند، حاکمیت عصر معادن بار دیگر جایگاهی را که در نخستین سالهای عمر سیاره داشت، باز مییابد. پس از گذشت چند صد هزار سال ، خود صخره نیز شروع به ذوب شدن میکند. زیر آبشاری از حرارت سرخ ، امواج گدازه های فروزان از کوهها سرازیر و در اعماق اقیانوسهای کهن جمع میشوند. خورشید سرخ به گسترش خود ادامه میدهد و باد نیرومند ستارهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%A8%D8%A7%D8%AF+%D8%AE%D9%88%D8% B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C) به بیرون میفرستد.
سیارات عطارد (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87+%D8% B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%AF) و زهره (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87+%D8% B2%D9%87%D8%B1%D9%87) تحت تأثیر آن به آرامی تبخیر میشوند. این توفان شدید مواد آنها را جارو کرده و به صورت امواج متلاطمی از بخار به هوا میفرستد. از این ماده رقیق ممکن است سحابیهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D8%A8%DB%8C) جدید شکل گرفته و در میان آنها ستارگان (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87)و منظومههای سیارهای جدید پدیدار شوند.
منبع : دانشنامه رشد
moo2010
04-23-2010, 10:08 PM
مقدمه
خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) زمین را گرم و روشن میکند. گیاهان و جانوران نیز انرژی خورشیدی را لازم دارند تا زنده بمانند. اگر خورشید نبود یا از زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D8%B1%D9%87+%D8%B2%D9%85%DB% 8C%D9%86) خیلی دورتر بود و گرمای کمتر به ما میرسید، سطح زمین خیلی سرد و تاریک میشد و هیچ موجودی نمیتوانست روی آن زندگی کند. همه ما به انرژی نیاز داریم، انرژی مانند نیرویی نامرئی در بدن ما وجود دارد و آن را بکار میاندازد. اگر انرژی به بدن نرسد، توانایی انجام کار را از دست میدهیم و پس از مدتی میمیریم.
ما انرژی را از غذایی که میخوریم یدست میآوریم. با هر حرکت و کاری که انجام میدهیم، بخشی از انرژی موجود در بدن صرف میشود. حتی برای خواندن این مطلب هم مقداری انرژی لازم است. برای همین باید هر روز غذاهای کافی و مناسبی را بخوریم. گیاهان و جانوران نیز برای زنده ماندن و رشد و حرکت ، به انرژی نیاز دارند، که منشأ همه اینها از خورشید میباشد.
تمام دستگاهها و ماشینهای ساخته شده بدست انسان نیز با استفاده از انرژی کار میکنند. بسیاری از این ماشینها برقی هستند. حتما شما هم از دستگاههایی مثل رادیو ، تلویزیون ، اطو ، یخچال و ... استفاده میکنید. اگر به هر دلیلی برق خانه قطع شود، تمام این دستگاهها از کار میافتند و بدون استفاده میشوند. اما آیا میدانید برق چطور تولید میشود؟ برای تولید برق ، سوختهایی مثل زغال سنگ (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B2%D8%BA%D8%A7%D9%84+%D8%B3%D9% 86%DA%AF) ، نفت و گاز را میسوزانیم. این نوع سوختها راسوخت فسیلی مینامند.
سوختهای فسیلی از باقی مانده گیاهان و جانورانی بوجود آمدهاند که میلیونها میلیون سال قبل روی زمین زندگی میکردند. وقتی این جانوران و گیاهان مردند و از بین رفتند، سالهای زیادی زیر فشار لایههای زمین ماندند تا به زغال سنگ و نفت و گاز تبدیل شدند و میبینیم که همه انواع مختلف انرژی که قبل تبدیل به یکدیگر نیز هستند از یک منبع به نام خورشید ناشی شده و یا به آن مربوط میشود. تابش خورشید منشأ اغلب انرژیهایی است که در سطح زمین در اختیار ما قرار دارد.
باد : ناشی از اختلاف دمای هوا و حرکت نسبی اتمسفر زمین است.
آبشار : ناشی از تبخیر و بارانی که از آن نتیجه میشود.
چوب ، زغال سنگ ، نفت و ... که منشا گیاهی دارند به کمک کلروفیل و خورشید ساخته شدهاند.
خورشید چیست؟
خورشید یک راکتور هستهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%B 1+%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C) طبیعی بسیار عظیم است. که ماده در آن جا بر اثر همجوشی هستهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B4%DB%8 C+%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C) به انرژی تبدیل میشود و هر روز حدود 350 میلیارد تن از جرمش به تابش تبدیل میشود، دمای داخلی آن حدود 15 میلیون درجه سانتیگراد است. انرژیی که بدین ترتیب به شکل نور مرئی ، فرو سرخ و فرابنفش (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D9%87+%D9%81%D8% B1%D8%A7%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B4) به ما میرسد 1 کیلو وات بر متر مربع است. خورشید به توپ بزرگ آتشین شباهت دارد که صد بار بزرگتر از زمین است.
این ستارهها از گازهای هیدروژن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%9 8%D9%86) و هلیوم (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%85) تشکیل شده است. گازها انفجارهای بزرگی را بوجود میآورند و پرتوهای قوی گرما و نور (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%86%D9%88%D8%B1) را تولید میکنند. این پرتوها از خورشید بسوی زمین میآیند در طول راه ، یک سوم آنها در فضا پخش میشوند و بقیه بصورت انرژی گرما و نور به زمین میرسند. میدانیم که سرعت نور 300000 کیلومتر در ثانیه است. از سوی دیگر ، 8 دقیقه طول میکشد که نور خورشید به زمین برسد. بنابراین میتوان فاصله خورشید تا زمین را حساب کرد. در این مسیر طولانی ، مقدار زیادی از نور و گرمای خورشید از دست میرود، اما همان اندازهای که به زمین میرسد، کافی است تا شرایط مناسبی برای زندگی ما و جانوران و گیاهان بوجود آید.
منبع انرژی خورشیدی
با اندازه گیری شار خورشیدی تابشی در بالای جو زمین (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AC%D9%88+%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9% 86) میتوان قدرت دریافتی کل انرژی از خورشید را محاسبه کرد. که حدود 1.8x1011 مگا وات است. البته تمام این انرژی به سطح زمین نمیرسد مقداری از آن جذب لایههای اتمسفرمیشود.
ماده در عالم اساساً از هیدروژن (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%9 8%D9%86) و هلیوم (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%85) تشکیل شده که قسمت اعظم آن بین ستارهها (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87) و کهکشانها (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%A9%D9%87%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%8 6) توزیع شده است.نیروی جاذبه (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4) متقابل بین ذرات سبب تراکم گاز و گرد غبار شده و این تراکم احتراما ابر ستارهای را بوجود می آورند.
انرژی پتاسیل گرانشی سبب ازدیاد دمای داخل ستاره شده و آن هم باعث افزایش چگالی ستاره شده در نتیجه دمای داخل آن افزایش مییابد تا یک حالت پلاسمای خورشیدی بخود بگیرد.
در یک چنین محیطی شرایط برای همجوشی هستهای (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B4%DB%8 C+%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C) مهیا میشود. با ترکیب دوترویم و تریتیوم مقداری انرژی آزاد میشود (17.6 Mev). بنابراین همانطوری که گفته شد، مقدار انرژیی که از خورشید (http://pnu-club.com/mavara-index.php?page=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A F) به زمین میرسد، بوسیله جمع کنندههای خورشیدی کنترل کرده و برای مصارف خانگی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند.
منبع : دانشنامه رشد
Powered by vBulletin™ Version 4.2.0 Copyright © 2024 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.